Wereldconferentie over Tabak of Gezondheid (8 augustus 2003)

Van 3 tot 8 augustus ging in Helsinki de 12de WCTOH (World Conference on Tobacco or Health) door over de strijd tegen tabak(sgebruik) in als zijn aspecten.  Meer dan 2000 wetenschappers, experten en beleidsmensen namen deel aan deze conferentie.

Dr. Jong Wook de Zuid-Koreaan de nieuwe directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) verklaarde tijdens de openingszitting: "Weinig zaken zijn meer bepalend voor de gezondheid in de wereld dan het tabaksgebruik" en "Ziekten die door tabaksgebruik worden veroorzaakt zijn één van de voornaamste vermijdbare oorzaken van dood en handicap."

David Byrne, Europees commissaris voor Volksgezondheid had het over tabak als "massaziekmakingswapen".  Hij engageerde zich om al het gewicht van de Europese Unie te gebruiken om tegen het tabaksgebruik te strijden en om de kaderconventie tegen tabak te doen ratificeren."
"In deze strijd moeten we het opnemen tegen de industrie van de verslaving en zijn invloed op het openbare leven en de media."
Tot nu toe hebben nog maar twee landen Noorwegen (geen EU-lidstaat) en Sri Lanka de conventie geratificeerd.  Na 40 ratificeringen heeft de conventie kracht van wet in de ondertekenende landen.

De WGO schat het aantal doden door tabak op jaarlijks 4,9 miljoen.  Dit cijfer zou kunnen verdubbelen tegen 2020 indien er niets gedaan worden om het tabaksgebruik in de derde wereld en bij jongeren omlaag te krijgen.
David Byrne: "Dit cijfer is moeilijk te vatten.  De omvang ervan verbergt immers het lijden van de individuele slachtoffers, dit van hun vrienden en familie die alleen maar de stukken bijeen kunnen rapen, het menselijk leed en de enorme kostprijs voor de samenleving."

Een aantal thema's die tijdens conferentie aan bod kwamen:

Rookvrije café's en restaurants: goed voor de zaken (Canada)

Een rookverbod in bars en restaurants heeft geen negatief effect op de horeca-industrie, wel op de tabaksindustrie, aldus Dr Richard Stanwick, hoofd van de Vancouver Island Health Authority in British Columbia, Canada.

Hij gaf toelichting bij de het rookvrij maken van de horeca in Victoria in 1999.  De bar-industrie voorspelde een jaarlijks verlies van 6 miljoen dollar.  Toen de economische gegevens van 1992 tot 2002 werden onderzocht bleek dat er geen verschil was in de verkoop van sterk edrank.  Er was een lichte daling de eerste drie maanden, daarna verliepen de zaken zoals voorheen.  Sindsdien was er een opleving van het toerisme en werd er geen effect op de werkgelegenheid in de horeca vastgesteld.  Anderzijds zijn er nu 20 bars meer dan in 1999.  Tezelfdertijd is het aantal rokers van 22 % tot 15% gedaald.

Barhouders staan dagelijks in de rook (Finland)

Prof Kari Reijula van het Fins Instituut voor Arbeidsgeneeskunde (FIOH) had het over roken in bars en eetgelegenheden in Finland.  Een wet van 1995 verplichte afgescheiden rookzones op het werk, behalve voor bars en restaurants.
In 2000 werd deze wet ook van toepassing in de horeca.  Nu moeten 50% van de plaatsen in restaurants rookvrij zijn.
"De wet op het roken op het werk wordt goed nageleefd in grote en middelgrote ondernemingen maar er blijven nog steeds problemen in kleine ondernemingen."
Het FIOH bestudeerde de blootstelling aan omgevingstabaksrook (OTR) op het werk.  In 1999 werd nog de helft van de werknemers blootgesteld aan OTR gedurende meer dan 4 uur per dag.  In 2001 was dat gedaald tot 37%.
Onder barhouders was deze blootstelling slechts gedaald van 93% tot 90%.  Ook bij het horecapersoneel bleef de blootstelling hoog.

De ervaring van Californië

Dr Dileep G. Bal, hoofd Kankercontrole van het Californische department voor Volksgezondheid sprak over de ervaringen met rookvrije horeca in Californië waar de inkomsten van de horeca sindsdien omhoog zijn gegaan.
Daarnaast werd een daling vastgesteld van het aantal kankergevallen en het tabaksgebruik.  Volwassen Californiërs roken nu gemiddel 50 pakjes per dag, dat is de helft van het nationale gemiddelde.
De steun voor rookvrije horeca is ruim, zelf onder de rokers.  Drie kwart van de Californische rokers eet liever in een rookvrij restaurant.
Zoals ook elders reeds werd vastgesteld, zijn er bepaalde normen veranderd.  Als het gedrag van mensen in bars en restaurants veranderd, blijkt dat ook een verandering van het rookgedrag thuis teweeg te brengen, vooral als er kinderen aanwezig zijn.

Rookvrije horeca maakt huis en auto rookvrij (Australië)

De Australische onderzoekers Caroline Miller and Melanie Wakefield onderzochten de invloed van rookvrij eetgelegenheden op de houding van rokers.  Er bleek een duidelijke verhoging van het aantal rookvrije woningen en rookvrije auto's.  Rookvrije openbare gelegenheden hadden ook hier hun invloed op het privé-leven.

Je geld of je leven?

James Repace, een expert in tabaksrookvervuiling van de faculteit geneeskunde van de Amerikaanse Tufts Universiteit, citeerde uit studies over tabaksrookvervuiling in de horeca.  Barpersoneel in de VS en in Groot-Britannië is 10 tot 100 maal meer blootgesteld aan tabaksrook dan een gemiddelde niet-roker.
"Werknemers in de horecasector zijn nog steeds verplicht om hun gezondheid te verkopen aan de prijs van hun loon.  Dit is onbillijk en dit dient te veranderen."

 INWAT - International Network of Women Against Tobacco

Het Internationale Netwerk van Vrouwen tegen Tabak publiceerde een waarschuwing tegen het groot aantal vrouwen in de derde wereld dat aan het roken gaat.
"De situatie in de ontwikkelingslanden is erger dan men vermoedt" aldus de Zweedse INWAT-voorzitster Margaretha Haglund.
"Op dit ogenblik voorzien we dat het aantal vrouwen dat rookt in de derde wereld zal stijgen tot 20% over de volgende 20 jaar.  Op dit ogenblik is dit ongeveer 7%.

De Zuid-Afrikaanse onderzoekster Nicola Christofides wees erop dat traditioneel het roken door vrouwen weinig aanvaard werd.  Bij de jongeren verandert dit snel met bijna gelijke niveaus van roken bij mannen en vrouwen.

Dr Musiba Mbilima van Tanzania presenteerde cijfers die tonen dat 60% van de tabakspubliciteit verloopt via schoonheidswedstrijden en modeshows.

Een rapport van de American Cancer Society, de WGO en UICC bevestigt deze bevindingen van INWAT.  Dit rapport toont dat de tabaksindustrie zich meer en meer richt tot vrouwen in de ontwikkelingslanden, de laatste nog niet aangeboorde markt voor sigaretten.