RookVrij vzw biedt rechtsbijstand aan om
een rookvrije werkplek af te dwingen en om
slachtoffers van passief roken bij te staan bij het indienen van een schade-eis tegen de werkgever (27 mei 2004)

Waarom deze actie?

Twee Koninklijke Besluiten bepalen het roken op de werkplek.  Het dubbelzinnige KB van 1993 over roken op de werkplek roept op tot hoffelijkheid – lees: ik rook en jij zeurt niet – maar legt tegelijk de werkgever op om “zonodig” maatregelen te nemen om de hinder te wijten aan tabaksrook uit te schakelen.  Dat KB is in feite dode letter gebleven.
Een ander KB van 1990 dat het roken op openbare plaatsen regelt, staat het roken toe in de horeca, een werkplek voor meer dan 100.000 werknemers.
Beide KB’s hebben op de werkvloer elk effect gemist.  De initiatieven, zowel voor rookvrije horeca als voor andere rookvrije werkplaatsen, zijn steeds volledig buiten het kader van die KB’s verlopen.  Een recht op roken bestaat immers niet. Daardoor kan een bedrijfsleider in gelijk welke sector kan zijn bedrijf zonder beperkingen rookvrij maken.

De federale regering heeft een aantal initiatieven aangekondigd.  De werkplek wordt rookvrij, maar wel pas vanaf 2006.  Het rookverbod op openbare plaatsen zal worden uitgebreid.  In deze beide voorstellen echter blijft de horeca uitgesloten.

De voorstellen van de federale regering krijgen van RookVrij een onvoldoende.

RookVrij wil niet wachten tot 2006 en verdedigt ook het recht op een gezonde werkomgeving voor de werknemers in de horeca.
Voor de belangenvereniging RookVrij is het tijd om verdere actie te ondernemen.

RookVrij biedt rechtsbijstand aan :

• om het recht op een rookvrije werkplek af te dwingen

Als een bedrijf zelf geen initiatief wil nemen om het recht op welzijn en gezondheid op het werk te respecteren, dan ondersteunt RookVrij de werknemers die via juridische weg een rookvrije werkplaats willen verkrijgen.

• om een vergoeding te eisen voor geleden schade door passief roken

Sommige werknemers moeten medicatie nemen, afgewisseld met periodes van ziekteverlet, om hun werk in een doorrookte omgeving te behouden.  Anderen worden ontslagen of zien zich verplicht om voor het behoud van hun gezondheid zelf ontslag te nemen.  Zij kunnen hun (ex-)werkgever aansprakelijk stellen voor de geleden schade en een vergoeding eisen.  We denken hier in de eerste plaats aan personen met ademhalingproblemen of aan astma- of hartpatiënten.  Ook andere gevallen van morele of materiële schade, wegens ziekte, (gedwongen) ontslag of werkverlies komen in aanmerking voor bijstand om een schade-eis in te dienen.

Wat met de zaak van de Brusselse politieagent gebeurde mag zich niet meer herhalen!
Zijn werkgever weigerde om hem een rookvrije werkruimte te geven.  De vakbond die hem had moeten verdedigen, liet hem in de steek.
 

Reacties in de kranten van 28 mei

“Werknemers kunnen bij vzw RookVrij terecht om procedure voor arbeidsrechtbank te starten”
De Morgen

“Oorlogskas voor een rookvrije werkplek” “Vzw betaalt voor processen tegen werkgevers”
De Standaard

“Rookvrij moet de norm worden op de werkvloer” “Professor Blanpain spoort werknemer aan rookvrije ruimte gerechtelijk af te dwingen”
Het Belang van Limburg

“Niet-rookvrije bedrijven riskeren een rechtszaak”
Het Laatste Nieuws

In de Franstalige pers vermeldden La Libre Belgique en La Dernière Heure Dimanche deze actie.
 

UNIZO, de Unie van Zelfstandige Ondernemers, laakt juridische initiatieven om het welzijn en de gezondheid op het werk te verbeteren.

(citaten uit het persbericht van Unizo van 27 mei)

“Het introduceren van Amerikaanse toestanden waar iedereen onmiddellijk naar de rechtbank stapt, is geen oplossing.”

Ik wil hier in het midden laten of in Amerika iedereen onmiddellijk naar de rechtbank stapt.
RookVrij is het er volmondig mee eens dat men in een bedrijf de geëigende kanalen volgt om over arbeidsgerelateerde gezondheidsproblemen te praten:  collega’s, hiërarchische oversten, arbeidsgeneesheer, preventieadviseur, vakbondsafgevaardigde…
De realiteit is echter dat, als het over tabaksrook gaat, men op heel wat plaatsen op een taboe stuit.

• De Brusselse politieagent die via de arbeidsrechtbank een rookvrije werkplek verkreeg, ging door een maandenlange lijdensweg met ziekteverlof vooraleer hij noodgedwongen de stap naar de arbeidsrechtbank zette.
• RookVrij heeft op dit ogenblik reeds één zaak in behandeling genomen: een ambtenaar in een internationale instelling in Brussel die reeds 2 jaar lang een beroep probeert te doen op al zijn hiërarchische oversten, geneeskundige dienst, preventiediensten en vakbonden om verlost te raken van de ziekmakende tabaksrook.  Hij kreeg van de vakbonden wel een aanbod voor steun om op invaliditeit te worden geplaatst...
• In het voorwoord van het boek van Prof. Blanpain haalt Staatssecretaris Van Brempt een getuigenis aan van iemand wiens gerechtvaardigde vraag door collega's en werkgever werd afgewezen.
• Een andere getuigenis staat in de Nieuwsbrief nr. 6.

De lijst van personen die langs de normale weg respect vroegen voor hun gezondheid is lang.  Als het probleem tabaksrook was, viel hun vraag dikwijls in dovemansoren.  Niemand start voor zijn plezier een procedure voor de rechtbank.  Dit is altijd een laatste toevlucht als alle wegen geprobeerd zijn.

De smalende reactie van UNIZO op deze schrijnende en voor sommigen levensbedreigende toestanden zijn ronduit misplaatst.
 

“UNIZO pleit voor een pragmatische aanpak en respect voor de eigenheid van elke onderneming”

Een beroep doen op de “eigenheid” van elke onderneming is even betekenisvol als het beroep dat - via het KB van 1993 - meer dan tien jaar lang werd gedaan op de “hoffelijkheid”.
 

“Bovendien zal het de arbeidssfeer niet ten goede komen”

Het is ondertussen genoegzaam bekend dat roken voor een bedrijf alleen een verliespost is.  Passief roken is oorzaak van stress, ziekte en absenteïsme.  Actief roken veroorzaakt absenteïsme bij rokers.  Rookvrije bedrijven zijn een sterke aanmoediging om te stoppen met roken.  Stoppen met roken is de grootste wens van bijna elke roker.  Niet roken betekent minder ziek, een betere conditie, ook buiten het werk, en een hogere productiviteit.  De reeds rookvrije grote en kleine bedrijven hebben aangetoond dat een rookvrij bedrijf niet nadelig is voor de rentabiliteit noch voor de arbeidscultuur.
 

“Een realistische regelgeving is beter dan de zoveelste wet die niet onmiddellijk en concreet kan worden toegepast op het terrein, besluit UNIZO”

De oproep tot hoffelijkheid in het KB van 1993 bleef dode letter, wegens duidelijk niet realistisch.  Alleen een duidelijke wetgeving die de werkplek voor iedereen rookvrij maakt is haalbaar, toepasbaar en dus realistisch.
Van een werkgever verwacht RookVrij in de eerste plaats respect voor de gezondheid van de werknemer.  Alleen met respect voor welzijn en gezondheid worden stress en absenteïsme in een onderneming aangepakt.

De belangenvereniging RookVrij vzw is o.a. opgericht om de toepassing van de wetgeving ivm tabaksrook en gezondheid op de werkplek op te volgen.  In ons rechtssysteem is juridische actie de enig juiste reactie op permanente overtredingen.
RookVrij zal de huidige en toekomstige wetgeving kritisch blijven opvolgen en indien nodig juridische stappen ondersteunen.