Tabaksrookvervuiling
 

Je hebt genoeg van de stank van tabaksrook,

je ogen, je keel of je neus raken steeds weer pijnlijk geïrriteerd door de aanwezige tabaksrook,

je hebt ademhalingsproblemen of luchtwegenirritatie en tabaksrook maakt het je moeilijk om een normaal sociaal leven uit te bouwen,

je wandelt op publieke plaatsen met een rookverbod van de ene rookwalm naar de andere,

je lijf en je kleren stinken steeds weer na een dag op kantoor of een avondje uit,

je wil wel eens rustig genieten van een maaltijd in een restaurant zonder tabaksrook,

je wil jezelf of je kinderen beschermen tegen de schadelijke gevolgen van tabaksrook...
 

Terug rookvrij is heerlijk

RookVrij is een belangenvereniging die wil dat niemand nog tegen zijn wil blootgesteld wordt aan tabaksrook.
RookVrij beschouwt tabaksrookvrije lucht als een fundamenteel mensenrecht: ieder mens heeft recht op gezondheid en fysische integriteit.
RookVrij verdedigt de belangen van iedereen die terug wil genieten van een leef- en werkmilieu dat vrij is van tabaksrookvervuiling.
Roken is een persoonlijke zaak.  Wat een volwassen roker met zijn eigen lichaam en longen doet is in laatste instantie zijn eigen persoonlijke keuze.  Nog al te vaak wordt de frisse lucht onmiddellijk ingenomen door tabaksrook en het opdringen van tabaksrook aan anderen wordt nog al te dikwijls sociaal aanvaardbaar beschouwd.  Nicotineverslaving kan geen argument zijn om zich de zuivere lucht van anderen toe te eigenen: de vrijheid van de roker stopt waar de frisse lucht van de andere begint.

Passief meeroken maakt ziek

De Wereldgezondheidsorganisatie is duidelijk over de gevolgen van omgevingstabaksrook (OTR):

“Passief meeroken is niet alleen hinderlijk of een lichte onaangenaamheid. (…) Passief meeroken is schadelijk en dodelijk.  Het veroorzaakt kankers en komt tussen bij het ontstaan van verschillende hart- en longziektes.  Bij kinderen is het de oorzaak van astma en andere ademhalingsziektes.  Het is ook betrokken bij andere kinderziektes zoals wiegedood en middenoorontsteking.  OTR inademen is schadelijk voor iedereen, voor kinderen zowel als voor volwassenen.  Wetenschappers zij het erover eens: geen enkel niveau van blootstelling aan OTR is zonder gevaar.”

De meeste schadelijke effecten van passief meeroken manifesteren zich pas op lange termijn, vooral onder de vorm van hart- en vaatziekten en kankers.  Voor personen met ademhalingsproblemen is tabaksrookvervuiling echter een onmiddellijke aanslag op hun gezondheid en hun levenskwaliteit.  Sommige carapatiënten proberen door medicatie en geregeld ziekteverlof een min of meer normaal sociaal en beroepsleven te behouden.  Voor anderen is dit gedwongen passief meeroken de oorzaak van werkverlies en sociaal isolement.  Deze uitsluiting van deelname aan het normale sociaal-culturele leven is menselijkerwijze niet meer aanvaardbaar.

Passief meeroken is een belangrijk maatschappelijk gezondheidsprobleem.  Als we cijfers van de tabaksindustrie over de medische gevolgen van passief meeroken extrapoleren dan zou dit in België jaarlijks 1500 à 2000 slachtoffers geven.  Hierbij gaat het niet alleen om carapatiënten.  Deze cijfers over de dodelijke slachtoffers zeggen weinig over maatschappelijke gevolgen door ziektes en sociale uitsluiting.

Tabaksrook is overal, bescherming bijna nergens

Op heel wat domeinen is de bescherming tegen tabaksrook minimaal of onbestaande:

      Werkplaats

Acht uur per dag in de rook zitten is geen zeldzaamheid.  Op de werkplek bestaat geen enkele wettelijke bescherming en blijft men overgeleverd aan de goodwill van collega’s en de werkgever (ook bij de overheid als grootste werkgever).  De ervaring van een aantal bedrijven toont aan dat een rookvrije werkplek niet nadelig is voor het rendement noch voor de bedrijfscultuur.  Een rookvrije werkplek maakt ook een einde aan de discriminatie en uitsluiting van personen met ademhalingproblemen.

In ziekenhuizen geldt een rookverbod sinds 1987.  Op de naleving ervan gebeurt geen enkele controle.  Sommige ziekenhuizen, waaronder universitaire, lappen bijgevolg zowel de wetgeving als de gezondheidsregels van de WGO aan hun laars.

Vooral in het hoger onderwijs wordt het rookverbod in gebouwen soms flagrant overtreden met actieve medewerking van de directies.  Carapatiënten hebben het nog steeds moeilijk om in het onderwijs gelijke kansen krijgen.  In sommige middelbare scholen worden opnieuw rookzones ingevoerd met als argument het potentieel verlies van leerlingen.  Een wettelijke regeling die alle onderwijscampussen rookvrij maakt dringt zich op.

De bestaande wettelijke regeling, een KB van 1990, is tien jaar lang dode letter gebleven.  Deze wetgeving is ondertussen wel volledig achterhaald: de omschreven maatregelen (rookzones, filters en ventilatiesystemen) bieden geen enkele bescherming tegen tabaksrook.

Een wettelijke bescherming tegen ongewenste tabaksrook is nodig

Tabaksrookvervuiling is de grootste vervuiler van het binnenmilieu.  Het is een aanslag op de gezondheid van iedereen en maakt jaarlijks honderden slachtoffers.  De bevoegde overheden moeten werk maken van een effectief beschermingsbeleid tegen gedwongen meeroken.  Rookverboden zijn er niet om de rokers te pesten maar om de gezondheid van anderen te beschermen.  Het recht op gezondheid en zuivere lucht dient wettelijk geregeld te worden.  Een wettelijke bescherming tegen passief meeroken moet samengaan met informatiecampagnes over de schadelijke gevolgen van tabaksrookvervuiling en met een beleid om de tabaksconsumptie terug te dringen.

Er bestaat slechts één goede bescherming tegen tabaksrook namelijk er niet aan blootgesteld worden.  Ventilatie, filters en niet-rokerszones bieden geen enkele bescherming.  Tabaksrook volgt nu eenmaal de wetten van de natuurkunde en verspreidt zich over alle ruimtes en lokalen.
Indien er in publieke ruimtes of op de werkplek nog rookgelegenheden gecreëerd worden dan kan dit alleen in speciaal ingerichte rookruimtes die de andere plaatsen vrijwaren.  Alleen zo is er een vrije keuze: iedereen heeft dan recht op gezonde rookvrije lucht en de roker eveneens recht om te roken.

(1 november 2004)