Rookvrije ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen

Op vrijdag 12 mei bracht RookVrij een 'onaangekondigd' bezoek aan het Sint Lucasziekenhuis te Brugge.

De pers was eveneens uitgenodigd.

Het ziekenhuis is nog steeds niet rookvrij. De directie staat het roken nog steeds toe in de cafetaria waardoor patiënten en bezoekers met hart- en ademhalingsproblemen die plaats moeten mijden. Rook kan geen bordjes lezen en verspreidt er zich, ventilatie of niet, vanuit een rookhoek naar de rest van het cafetaria.

Onaangekondigd? Dat is maar hoe je het bekijkt.

- Ziekenhuizen moeten al 16 jaar rookvrij zijn sinds het Koninklijk Besluit van 1990 op openbare plaatsen.

- Een ziekenhuis behoort niet tot de horeca, het ganse gebouw valt sinds 1 januari dit jaar onder het KB op de rookvrije werkplek.

- Het afgelopen anderhalf jaar is het tabaksrookprobleem en de gezondheidsproblemen die dat met zich meebrengt, geregeld onder de aandacht gekomen naar aanleiding van de nieuwe KB's op openbare plaatsen en de werkplek.

- In december 2001 vroeg de Koninklijke Academie voor Geneeskunde van België in een verklaring dat alle openbare plaatsen rookvrij zouden worden. Als voorbeeld haalde de woordvoerder het tabaksrookprobleem aan op de luchthaven van Zaventem. BIAC heeft ondertussen zijn werk gedaan en het roken gebannen uit alle gebouwen. Een aantal ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen blijft nog steeds in gebreke.

- De schadelijkheid van passief roken is reëel en meer dan bekend in de medische wereld. Van ziekenhuizen verwacht men dat ze een voorbeeldfunctie hebben om patiënten en bezoekers tegen passief roken te beschermen.

- Heel wat andere ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen hebben ervoor gezorgd dat al hun diensten wel rookvrij toegankelijk zijn.

- "Op ethisch vlak en op gezondheidsvlak kan men geen uitzondering maken voor ziekenhuizen" parafrasering van een uitspraak van minister Demotte.

De keuze van RookVrij om niet-rookvrije ziekenhuizen publiekelijk terecht te wijzen viel op het Brugse ziekenhuis naar aanleiding van een klacht van een hartpatiënt die er geregeld op consultatie komt maar die er geen gebruik maken van het cafetaria. Dit ziekenhuis is wel geen alleenstaand geval. Het cafetaria van o.a. het Heilig Hart Ziekenhuis in Roeselare bevindt zich in net dezelfde situatie.

Even een positieve noot: in tegenstelling tot sommige rookvrije ziekenhuizen is de toegang tot het Sint-Lucasziekenhuis wel rookvrij. De directie heeft de uitdoofasbakken en de rooklimiet op een dertigtal meter van de ingang geplaatst. De laatste rokers staan dus niet vlak bij het gebouw onder de luifel. Je moet dus niet door een rookwalm om binnen te raken. Vele rookvrije ziekenhuizen slagen daar nog niet in. Zij kunnen hieraan een voorbeeld nemen.

De medische wereld heeft een voorbeeldfunctie: RookVrij vraagt een strikte naleving van de wet en respect en de gezondheid van patiënten en bezoekers. RookVrij stelt 31 mei 2006 de Werelddag zonder Tabak als limietdatum. Vanaf die datum zal RookVrij alle wettelijke middelen aanwenden om de wet te doen toepassen.

Hardleerse beheerders van ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen hebben er alle belang bij om hun instelling rookvrij te maken. Twijfelaars overwegen best de volgende regels en de mogelijke sancties:

- Het KB van 13 december 2005 op de openbare plaatsen

Een ziekenhuis is geen horecazaak. In alle ruimten die voor het publiek toegankelijk zijn geldt dus een volledig rookverbod zonder uitzonderingen. Een horecazaak, aldus minister Demotte in antwoord op een interpellatie, is "een plaats waar de belangrijkste en permanente activiteit erin bestaat maaltijden of dranken voor te bereiden en/of voor consumptie ter plaatse aan te bieden". Anders geformuleerd: een ziekenhuis is geen café met in de achterzaaltjes consultaties en hospitalisaties. Alleen horecazaken hebben een aparte regeling en vallen niet onder het strikte rookverbod van de openbare plaatsen. De controle van openbare plaatsen, buiten horeca, gebeurt door de inspectiedienst van de FOD Volksgezondheid. Alle klachten zullen naar deze dienst gestuurd worden, met de vraag om de wetgeving strikt te doen toepassen.

In Gent werd onlangs een roker die in een openbaar gebouw rookte - terecht - beboet op basis van dit KB. Er zijn beheerders van ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen die nog dag in dag uit dezelfde wet met de voeten treden.

- Het KB van 19 januari 2005 op de rookvrij werkplek

Vermits een ziekenhuis geen horecazaak is, is het KB op de rookvrije werkplek er van toepassing op alle ruimten, publieke en niet publieke. Hier is de arbeidsinspectie bevoegd om de wet te doen naleven.

- Orde van Geneesheren

Een arts-ziekenhuisbeheerder stelt zich bloot aan een klacht bij de Orde van Geneesheren. Precedenten in verband met rookincidenten bestaan al. Een arts die in de uitoefening van zijn functie de gezondheid van patiënten in gevaar brengt, i.c. een geneesheer-directeur die het roken niet verbiedt in zijn instelling, riskeert hiervoor en beroepssanctie op te lopen.

RookVrij is ervan overtuigd dat alle ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen zowel de wet als de gezondheid van patiënten en bezoekers zullen respecteren zodat klachten bij het gerecht achterwege blijven.

RookVrij vzw

12 mei 2006